BT yönetişimi (IT governance), teknoloji yatırımlarının şirket stratejisine hizmet etmesini, risklerin yönetilmesini ve değerin ölçülmesini sağlayan karar ve sorumluluk yapısıdır. COBIT, ITIL ve PMP bu alanın yaygın çerçeveleridir.
Bu alandaki çalışmalar
Abdulaziz Akyol, 2012–2021 yılları arasında Civil Mağazacılık'ta Bilgi Teknolojileri Müdürü olarak altyapı, ERP, bilgi güvenliği ve yönetişimden sorumlu oldu; CIO Ödülleri 2019 ve 2021'de ödül aldı; SD-WAN projesi Teknoloji Kaptanları 2019'da kategorisinde üçüncü oldu. 2021'den beri girişimci olarak müşteri tarafından tedarikçi tarafına geçti.
- CIO Ödülleri 2019 ve 2021; Teknoloji Kaptanları 2019 "Yılın Operasyonel Yetkinlik Projesi" üçüncülüğü (SD-WAN)
- COBIT 5, ITIL ve PMP sertifikalı; COBIT 2019'a geçiş rehberi
- CIO'lar için 90 günlük yapay zekâ yol haritası
- Kurumsal BT yöneticiliğinden yapay zekâ girişimciliğine geçiş deneyimi
Sık sorulan sorular (3)
BT yönetişimi ile BT yönetimi arasındaki fark nedir?
Yönetişim neyin yapılacağına ve önceliklere karar verir, değeri ve riski denetler; yönetim bu kararları planlar, uygular ve işletir. COBIT bu ayrımı açıkça tanımlar.
Bir CIO yapay zekâ yatırımını nasıl önceliklendirmeli?
İş değeri, veri hazırlığı ve uygulanabilirlik üzerinden puanlanan kullanım senaryolarıyla; ilk projeyi 90 günde üretime alınabilecek, ölçülebilir bir hedefle seçerek ve yönetişim ile değişim yönetimini baştan plana dahil ederek.
Abdulaziz Akyol hangi ödülleri aldı?
CIO Ödülleri 2019 ve 2021'de CIO Ödülü; BThaber Teknoloji Kaptanları 2019'da SD-WAN projesiyle "Yılın Operasyonel Yetkinlik Projesi" üçüncülüğü.
- Eski ERP ve legacy sistemlere yapay zekâ bağlamak: sistemi değiştirmeden entegrasyon desenleriYazılım geliştirmeYapay zekâ için ERP'yi yenilemek gerekmez. Eski sistemlere dokunmadan veri ambarı, API katmanı, olay akışı ve insan onaylı yazma desenleri.
- FinOps: bulut ve yapay zekâ maliyetini kontrol altında tutmak için CIO rehberiLiderlikBulut ve yapay zekâ faturası neden beklenenden yüksek çıkar? Görünürlük, sahiplik, birim maliyet ve token ile GPU maliyetine özel FinOps adımları.
- Gölge yapay zekâ (shadow AI): çalışanlarınız zaten kullanıyor, CIO ne yapmalı?LiderlikÇalışanların izinsiz kullandığı yapay zekâ araçlarını yasaklamak işe yaramaz. Gölge yapay zekâyı görünür kılma, güvenli alternatif ve kısa politika rehberi.
- GPU altyapısı: bulutta kiralamak mı, kendi sunucunu almak mı? CIO için karar yöntemiYazılım geliştirmeYapay zekâ için GPU bulutta mı kiralanmalı, satın mı alınmalı? Kullanım oranı, veri konumu, gecikme ve toplam sahip olma maliyetiyle karar yöntemi.
- ISO/IEC 42001 yapay zekâ yönetim sistemi: CIO için ne anlama geliyor, nereden başlanır?LiderlikISO/IEC 42001, yapay zekâ için ilk sertifikalanabilir yönetim sistemi standardı. ISO 27001 olan bir şirkette CIO için kapsam, ilk adımlar ve sık hatalar.
- Yapay zekâya bağımlı sistemlerde iş sürekliliği: model, sağlayıcı ve veri hattı kesintilerine hazırlıkLiderlikYapay zekâ hizmeti durursa süreç ne olur? Sağlayıcı kesintisi, model bozulması ve veri hattı kopmasına karşı iş sürekliliği ve felaket kurtarma planı.
- Yapay zekâ çağında BT organizasyonu: hangi roller gerekiyor, ekip nasıl dönüştürülür?LiderlikYapay zekâ projeleri için BT ekibinde hangi roller gerekir, hangileri dışarıdan alınır? Ürün sahibi, veri mühendisi, MLOps ve CIO için dönüşüm planı.
- Yapay zekâ tedarikçi sözleşmesi: veri sahipliği, model eğitimi, performans ve çıkış maddeleriLiderlikYapay zekâ hizmeti alırken sözleşmede neler olmalı? Veri sahipliği, model eğitimi, ölçülebilir performans, model değişikliği ve çıkış maddeleri.
- Yönetim kuruluna yapay zekâ yatırımı nasıl anlatılır: ROI tablosu yerine karar diliLiderlikYapay zekâ bütçesini yönetim kurulunda savunmak için iyimser ROI tablosu yetmez. Problem, ölçüm, aşamalı yatırım ve risk diliyle kurulan sunum yapısı.
- Kamerayla OEE mi, PLC/MES ile OEE mi? Karar RehberiGörüntü işlemeOEE verisi PLC/MES sinyalinden mi, kameradan mı alınmalı? Ölçüm gücü, kurulum, eski makine, mikro duruş, kalite kaybı ve KVKK açısından karşılaştırma rehberi.
- Görüntü İşleme Firması Nasıl Seçilir? Kriterler ve 14 SoruYapay zekâGörüntü işleme firması seçerken neye bakılır? Sahada ölçülmüş doğruluk, yazılı pilot ölçütü, veri güvenliği, entegrasyon, destek ve teklifte sorulacak 14 soru.
- Yapay Zekâ Kamera Fiyatları Neye Bağlı? Maliyet KalemleriYapay zekâYapay zekâ kamera fiyatları neye göre değişir? Kamera, senaryo, sunucu, lisans, kurulum ve gizli kalemler; plaka tanıma maliyeti ve teklif için hazırlanacaklar.
- AB Yapay Zekâ Yasası (EU AI Act): Türk şirketleri için pratik uyum rehberiYapay zekâAB Yapay Zekâ Yasası Türk şirketlerine ne zaman uygulanır? Risk sınıfları, GPAI, Digital Omnibus sonrası takvim, görüntü analitiği ve uyum kontrol listesi.
- CIO'lar için yapay zekâ yol haritası: 90 günde ilk üretim projesiLiderlikCIO'lar için 90 günde ilk yapay zekâ üretim projesi: senaryo seçme matrisi, veri hazırlığı, yap-al kararı, 30-60-90 gün planı, metrikler, yönetişim ve bütçe.
- KVKK ve görüntü işleme: yüz tanıma yapmadan analitik kurmakGörüntü işlemeGörüntü analitiğinde hukukçuların beş sorusuna mühendislik cevabı: görüntü nereye gidiyor, ne saklanıyor, kim erişiyor, yüz tanıma var mı, ne kadar tutuluyor?
- Ajan Tabanlı Yapay Zekâ: Uyarı Vermekten Karar AlmayaYapay zekâAgentic AI fabrikada ne yapar? Uyarı üreten sistemden, kural zinciri kurup aksiyon tetikleyen otonom ajanlara geçiş.
- Işıksız Fabrika Mümkün mü? Otonom Üretimde Görüntünün RolüGörüntü işlemeKaranlık fabrika (lights-out manufacturing) konsepti: insansız üretimde kalite kontrol, arıza tespiti ve görüntü analitiğinin yeri.
- Kalite 4.0: İstatistiksel Kontrolden Sürekli MuayeneyeGörüntü işlemeKalite 4.0 yaklaşımı: örneklemli SPC yerine %100 görüntü muayenesi, kök neden analizi ve kapalı döngü süreç kontrolü.
- Doğru Pilot Nasıl Tasarlanır? 30 Günde Karar Verilebilir SonuçGörüntü işlemeGörüntü analitiği pilot projesi tasarımı: kapsam seçimi, başarı kriteri, ölçüm yöntemi ve yaygınlaştırma kararı.
- AB Yapay Zekâ Yasası (AI Act): Fabrikada Kamera AnalitiğiYapay zekâAI Act Türkiye'deki fabrikayı kapsar mı? Risk sınıfları, iş yerinde duygu tanıma yasağı, İSG kamera analitiği, KVKK ve hazırlanacak uyum belgeleri.
- Veri Yönetişimi: Analitik Verisi Kimin, Nerede, Ne Kadar Süre?Yapay zekâGörüntü analitiğinde veri yönetişimi: saklama süreleri, erişim yetkileri, veri sahipliği ve denetim izi tasarımı.
- Kurulum Süreci: Keşiften Devreye Almaya 6 AdımGörüntü işlemeGörüntü analitiği kurulum süreci: saha keşfi, kamera değerlendirmesi, kural tasarımı, kalibrasyon, doğrulama ve eğitim.
- Analitik Olgunluk Modeli: Kurumunuz Hangi Basamakta?Görüntü işlemeGörüntü analitiği olgunluk seviyeleri: kayıttan tespite, tespitten öngörüye, öngörüden otonom aksiyona geçiş yol haritası.
- İnsan ve Yapay Zekâ İş Birliği: Operatörün Yerini Almak Değil, Gözünü BüyütmekYapay zekâEndüstriyel yapay zekâda insan-makine iş birliği: karar destek tasarımı, otomasyon güveni ve sahiplenme kültürü.
- Kurumsal BT yöneticiliğinden yapay zekâ girişimciliğine: beş yılda öğrendiklerimLiderlikOn yıl bir perakende zincirinin BT'sini yönettikten sonra 2021'de kendi şirketimi kurdum. Tedarikçi koltuğuna geçince gördüm: teknoloji en kolay kısımdı.
- İSG'de Dijital Dönüşüm: Reaktiften Proaktif GüvenliğeGörüntü işlemeİSG'de dijital dönüşüm: kaza sonrası soruşturmadan ramak kala analitiğine. Kameralarla öncü göstergeler, pano, kurulum ve KVKK ile proaktif iş güvenliği.
- Görüntü Analitiği Yatırım Getirisi: ROI Nasıl Hesaplanır?Görüntü işlemeGörüntü analitiği ROI hesabı: kaza maliyeti, duruş kaybı, kayıp ciro ve enerji kalemleriyle yatırım geri dönüş modeli.
- HPE SimpliVity vaka çalışması: 20 saatlik yedeklemeden saniyelereBlogCivil Mağazacılık'ta HPE SimpliVity geçişi: 2,9:1 tekilleştirme, 1,5:1 sıkıştırma, 1 PB üzeri yedek ve 20 saatten saniyelere inen yedekleme penceresi.
- Civil: Nebim V3 fastPay mobil ödeme entegrasyonu ile temassız ödemeBlogAbdulaziz Akyol, Civil'de Nebim V3 fastPay entegrasyonuyla 400'den fazla ödeme noktasına karekodla temassız ödemeyi nasıl getirdiklerini anlatıyor.
- Abdulaziz Akyol röportajı: Civil'de Nebim V3 veri ambarı ve iş zekâsıBlogAbdulaziz Akyol, Civil'de 4,5 TB ERP verisini Nebim V3 veri ambarı ve iş zekâsıyla hazır raporlara ve mobil panolara nasıl çevirdiklerini anlatıyor.
- Yazılım tanımlı ağ (SD-WAN), bir standart hâlini alacakBlogAbdulaziz Akyol'un BTvizyon Dijital sunumu: Civil Mağazacılık'ın 2018'de başlayan SD-WAN projesi, sıfır dokunuşla kurulum, aktif-aktif hatlar ve tek panel.
- Pandemi dijital dönüşümü hızlandırdı: Yeni Normalde Dijital DönüşümBlogTurkcell'in Yeni Normalde Dijital Dönüşüm webinarında Abdulaziz Akyol ve BT yöneticileri, pandeminin dijital projeleri ve güvenliği öne çektiğini anlattı.
- Civil Mağazacılık Azure bulut başarımız: Microsoft müşteri hikâyesiBlogCivil Mağazacılık'ın Microsoft Azure yolculuğu: 50 TB NAS replikasyonu, KVKK ve GDPR odaklı hibrit bulut ve tedarik zinciri için yapay zekâ modülleri.
- Teknoloji Kaptanları 2019: SD-WAN projemize gelen ödül ve projeden derslerBlogCivil Mağazacılık'ın SD-WAN projesi Teknoloji Kaptanları 2019'da Yılın Operasyonel Yetkinlik Projesi üçüncüsü oldu. Proje, mimari ve çıkan dersler.
- COBIT 5'ten COBIT 2019'a: BT yönetişimi neden ve nasıl uygulanırLiderlikCOBIT 5 ve COBIT 2019 farkları, yönetişim-yönetim ayrımı, 40 hedef, tasarım faktörleri, ITIL/ISO 27001 ilişkisi ve orta ölçekli şirket için 90 günlük plan.
- Nuh Peygamber'in gemisinden kriz yönetimi ve iş sürekliliği dersleriBlogHz. Nuh'un gemisinden kriz yönetimi dersleri: hazırlık, erken uyarı, iletişim, ekip ve iş sürekliliği için BT yöneticisi gözüyle bir kontrol listesi.