Bu yazı hukuki görüş değil; bir mühendisin, beş yılda onlarca müşterinin hukuk ve uyum ekibiyle yaptığı toplantılardan çıkardığı pratik notlar. Her projede avukatınıza danışın. Ama avukata giderken elinizde net bir mimari olursa toplantı bir saat sürer, olmazsa altı hafta.
İlk karar: yüz tanıma yok
Bunu ürün kararı olarak 2021'de verdik ve hiç değiştirmedik. Yüz tanıma, biyometrik veri işlemeye girer; KVKK'da özel nitelikli kişisel veri demek: 2024'teki değişiklikten sonra da işlenmesi açık rızaya ya da Kanun'un 6. maddesinde sayılan sınırlı şartlardan birine ve ek güvenlik önlemlerine bağlı. Perakende analitiği, İSG ya da üretim takibi için yüze ihtiyaç yok. "Kaç kişi girdi, ne kadar kaldı, baret takıyor mu, forklifte ne kadar yaklaştı" soruları kimlik gerektirmez.
Müşteriden "sadık müşterileri tanıyalım" talebi geliyor. Cevabımız hayır. Bunun teknik olarak yapılabilir olması hukuki ve etik olarak yapılabilir olduğu anlamına gelmiyor; ayrıca bir gün sızan bir yüz veri tabanının maliyetini hiçbir analitik metriği karşılamaz.
Görüntü nereye gidiyor?
Hiçbir yere. Akış sahadaki sunucuda işleniyor, bellekte kare çözülüyor, tespit yapılıyor, kare atılıyor. Diske görüntü yazılmıyor. Dışarı çıkan şey metrik ve olay: sayılar, zaman damgaları, kural kimlikleri. Bunu mimari şemada ok yönleriyle göstermek hukuk ekibinin ilk sorusunu kapatıyor.
İstisna: bazı İSG müşterileri olay anının karesini istiyor, "baretsiz kişi" uyarısını kanıtla görmek için. Bu durumda kare saklanıyor ama iki koşulla: yüzler bulanıklaştırılarak ve tanımlı bir süre sonunda otomatik silinerek. Süre müşterinin kendi politikasına göre 7–30 gün. Bu ayar kurulumda açılıyor, varsayılan kapalı.
Anonimleştirme gerçekten anonim mi?
Sık gelen ve haklı soru. Bir kişiye takip kimliği vermek, o kişi kadrajdan çıkana kadar geçerli geçici bir numara demek. Kimlik kalıcı değil, kişiyle eşleşen bir kayıt yok, kişi ertesi gün geldiğinde aynı numara verilmiyor. Yaş ve cinsiyet tahmini yapılan projelerde bu tahmin yalnızca toplam olarak tutuluyor: "bu saatte girenlerin %60'ı kadın" gibi. Tekil kaydı yok.
Bunu yazılı taahhüt olarak veriyoruz, çünkü "anonim" kelimesi tek başına yeterli değil; ne toplandığını ve ne toplanmadığını satır satır yazmak gerekiyor.
Aydınlatma ve tabela
Mağaza ya da tesiste kamera zaten var, aydınlatma metni de var. Analitik eklendiğinde metnin amaç kısmı güncelleniyor: "güvenlik" yanına "istatistiksel analiz" ekleniyor. Bu, müşterinin kendi işi; biz metin taslağı veriyoruz, hukuk ekibi son halini yazıyor. Çalışanlara yönelik İSG analitiğinde işçi temsilcisi ve iş güvenliği uzmanının bilgilendirilmesi ayrıca gerekiyor; birkaç projede sendika da toplantıya katıldı ve "kimlik yok, kare yok, sadece uyarı" cümlesi konuyu çözdü.
Erişim ve kayıt
Sunucuya kim, ne zaman, ne için girdi kayıt altında. Kural değiştiren, poligon çizen, olay karesine bakan her işlem kullanıcı adıyla loglanıyor. Bu log müşterinin erişimine açık. Uzaktan destek için bizim erişimimiz müşterinin açtığı süreyle sınırlı, VPN üzerinden ve yine loglu.
Saklama süreleri
| Veri | Saklama | Not |
|---|---|---|
| Ham görüntü | Saklanmıyor | Bellekte işlenip atılıyor |
| Olay karesi (isteğe bağlı) | 7–30 gün | Yüz bulanık, otomatik silme |
| Metrik (toplam sayılar) | Süresiz | Kişisel veri içermiyor |
| Erişim logu | 1 yıl | Müşteri politikasına göre |
Model eğitimi için veri
Modeli iyileştirmek için sahadan örnek gerekiyor. Bunu müşteriyle ayrı bir maddeyle anlaşarak yapıyoruz: belirli bir süre, belirli kameralardan, yüzleri bulanıklaştırılmış kareler, yalnızca etiketleme ve eğitim amacıyla. Müşteri istemezse almıyoruz; model o zaman genel veriyle çalışıyor ve saha kalibrasyonu daha uzun sürüyor. Bu takası açıkça anlatıyoruz.
Toplantıya götürdüğümüz tek sayfa
Mimari şema (görüntü sahada kalıyor), toplanan ve toplanmayan veri listesi, saklama tablosu, erişim modeli, alt işleyen olarak bizim rolümüz. Bu sayfa hazır olduğunda hukuk toplantısı bir saatte bitiyor. Hazır olmadığında proje başlamadan iki ay kaybediliyor. Görüntü işleme projelerinde en pahalı gecikme GPU değil, uyum belirsizliği.
Sık sorulan sorular
Görüntü analitiği yüz tanıma yapmadan mümkün mü?
Evet. Kaç kişi girdi, ne kadar kaldı, baret takıyor mu, forklifte ne kadar yaklaştı gibi sorular kimlik gerektirmez. Kişiye yalnızca kadrajdan çıkana kadar geçerli geçici bir takip numarası verilir; yaş ve cinsiyet tahmini yapılıyorsa yalnızca toplam olarak tutulur.
Görüntü analitiğinde hangi veri ne kadar süre saklanır?
Ham görüntü saklanmaz, bellekte işlenip atılır. İsteğe bağlı olay karesi yüzler bulanıklaştırılarak 7–30 gün, kişisel veri içermeyen toplam sayılar süresiz, erişim logu ise müşteri politikasına göre 1 yıl tutulur.
Görüntü analitiği eklenince KVKK aydınlatma metni değişir mi?
Evet, aydınlatma metninin amaç kısmı güncellenir ve güvenlik yanına istatistiksel analiz eklenir. Metni müşterinin hukuk ekibi yazar; çalışanlara yönelik İSG analitiğinde işçi temsilcisi ve iş güvenliği uzmanının ayrıca bilgilendirilmesi gerekir.
Görüntü işleme projesinde hukuk toplantısına ne götürülmeli?
Görüntünün sahada kaldığını gösteren mimari şema, toplanan ve toplanmayan veri listesi, saklama tablosu, erişim modeli ve tedarikçinin alt işleyen olarak rolü tek sayfada hazırlanmalıdır. Bu bir hukuki görüş değildir; her projede avukata danışılmalıdır.