--- title: "Yazılım tanımlı ağ (SD-WAN), bir standart hâlini alacak" author: "Abdulaziz Akyol" author_url: https://www.abdulazizakyol.com/hakkimda/ url: https://www.abdulazizakyol.com/blog/yazilim-tanimli-ag-bir-standart-halini-alacak/ language: tr published: 2020-10-03 updated: 2026-09-25 categories: ["Blog", "Routing ve Switching", "Liderlik"] tags: ["SD-WAN", "Fortinet", "FortiGate", "FortiManager", "sıfır dokunuşla kurulum", "BThaber", "Civil Mağazacılık"] description: "Abdulaziz Akyol'un BTvizyon Dijital sunumu: Civil Mağazacılık'ın 2018'de başlayan SD-WAN projesi, sıfır dokunuşla kurulum, aktif-aktif hatlar ve tek panel." --- # Yazılım tanımlı ağ (SD-WAN), bir standart hâlini alacak Yazar: [Abdulaziz Akyol](https://www.abdulazizakyol.com/hakkimda/) · 2020-10-03 ## Öne çıkanlar - BThaber'in 21 Eylül 2020 tarihli haberine göre Abdulaziz Akyol, BTvizyon Dijital'in "Akıllı Ağlar için SD-WAN ve 5G" toplantısında "Yeni Model Network Ağ Mimarileri ve SD-WAN" başlıklı açılış sunumunu yaptı. - Akyol SD-WAN'ı "üçüncü nesil mimari" olarak tanımladı; 2010'dan sonra çıkan ikinci nesil ağ mimarilerinin çok mağazalı yapılar için yetersiz kaldığını söyledi. - Civil Mağazacılık SD-WAN projesine 2018'de başladı ve uygulamayı 2019 itibarıyla tamamladı; şirket bu alanda 2017'den beri Fortinet ile çalışıyordu. - Projenin temel kuralları sıfır dokunuşla kurulum, internet ve 3G yedek hatlarının tek cihazda aktif-aktif çalıştırılması ve uygulama içeriğinin filtrelenerek güvenliğin sağlanmasıydı; yönetim FortiManager ve FortiAnalyzer ile tek merkezden yapılıyordu. - Aynı SD-WAN projesi, BThaber Teknoloji Kaptanları 2019'da "Yılın Operasyonel Yetkinlik Projesi" kategorisinde üçüncülük ödülü aldı. SD-WAN (yazılım tanımlı geniş alan ağı), şube ve mağazaları birbirine bağlayan ağın donanımdan bağımsız, merkezi bir yazılım katmanıyla yönetildiği mimaridir. Aşağıdaki haber ilk olarak 21 Eylül 2020'de [BThaber'de](https://bthaber.com/haberler/yazilim-tanimli-ag-bir-standart-halini-alacak) yayımlandı ve BTvizyon Dijital'in “Akıllı Ağlar için SD-WAN ve 5G” toplantısını aktarıyor. Toplantının açılış sunumunu Civil Mağazacılık'ın IT Müdürü olarak ben yaptım. Haberin sunumuma ait bölümü aşağıda olduğu gibi yer alıyor; haberin devamını kısaca özetledim ve sonuna bugünden bakan bir değerlendirme ekledim. Anlattığım SD-WAN projesi, Teknoloji Kaptanları 2019'da “Yılın Operasyonel Yetkinlik Projesi” kategorisinde üçüncülük ödülü aldı; ödülün ve projenin hikâyesini [Teknoloji Kaptanları 2019 yazısında](https://www.abdulazizakyol.com/blog/2019-teknoloji-kaptanlari-yarismasi/) anlattım. ## BThaber haberi: “Yeni Model Network Ağ Mimarileri ve SD-WAN” **Geleneksel ağ sistemlerinin yerine ekonomik, hızlı, sade ve kolay yönetilen, yazılım tanımlı ağ sistemleri geçiyor.** Pandeminin de etkisiyle tüm paydaşları ile daha da büyüyen teknoloji dünyası, kesintisiz iletişim ve bağlantı gücü ihtiyacı ile doğal olarak daha hızlı, daha güçlü ağlara ihtiyaç duyuyor. Konuyla ilgili olarak gerek üretici gerek kullanıcıları buluşturan BTvizyon Dijital toplantısı “Akıllı Ağlar için SD-WAN ve 5G” ihtiyaçlar, öncelikler ve tüm bunlar için gerekliliklere odaklandı. İlk sunumu yapan **Civil Çocuk Dünyası IT Müdürü Abdülaziz Akyol**, “Yeni Model Network Ağ Mimarileri ve SD-WAN” başlıklı sunumuyla SD-WAN’a neden ihtiyaç duyulduğunu anlattı. SD-WAN’ı ‘üçüncü nesil mimari’ olarak tanımlayan Abdülaziz Akyol, “2010’dan sonra ikinci nesil network ağ mimarisi çıktı. Bu, bizim gibi çok mağazaları olan yerlere yeni sistemler getirdi. Günümüzde ikinci nesil mimariler de yetersiz kaldı” tespitini paylaştı. Civil Mağazacılık olarak SD-WAN projesine 2018 yılında başladıklarını belirten Abdülaziz Akyol, böylece büyük bir değişim sürecine girdiklerini belirtti ve ekledi: “SD-WAN, yazılım tabanlı bir ağ mimarisi olmasından, gücünü donanım ve yazılımla birlikte almanızdan dolayı kazançları, katma değerleri çok yüksek oluyor.” Bu konuda 2017’den bu yana Fortinet ile çalıştıkları bilgisini veren Akyol, şöyle devam etti: ![Sunum slaytı: Neden SD-WAN'a ihtiyaç duyarız? El ile yapılan operasyonlar, kötü kullanıcı deneyimi, yüksek WAN gideri ve güvenlik endişeleri](https://www.abdulazizakyol.com/uploads/2020/10/0-2.jpeg) ![Abdulaziz Akyol, BTvizyon Dijital toplantısında çevrim içi sunum yaparken](https://www.abdulazizakyol.com/uploads/2020/10/Civil-Abdulaziz.png) “Yurtiçinde 67, yurtdışını da 70’ten fazla mağazamız, tüm lokasyonlarımızda da SD-WAN var. Amacımız bu noktada akıllı bir network mimarisi kurmak. Bütünleşik mimari, tüm firmalarda SD-WAN’a kapı açıyor. Donanımların ve yazılımların entegre olduğu tek panelden yönetilebilecek bir bütünleşik mimariye geçilmesi gerek. Bizim için SD-WAN tarafında önemli olan belli kurallar var. Bunlardan biri; “Zero Touch” ile dokunmadan kurulum sağlaması. Şu an mağazalara personel göndermiyoruz, çünkü yerinde bir bakım yapmaya ihtiyacımız yok. Bu noktada FortiGate bağlandıktan, mağazaların interneti açıldıktan sonra tüm sistemlerini yapılandırıyor. İkincisi; “One-Optimization.” Burada 3G yedeklerimiz, internetimiz tek bir cihazda konumlandırıp aktif-aktif yaparak aynı anda çalıştırıp, gelecek paketlere göre yük dağılımı sağlamamız gerekiyordu. SD-WAN’ın en büyük kazançlarından ve özelliklerinden biri bu. Uygulamanın içeriğini filtrelemek ve güvenliğini sağlayabilmek SD-WAN’ın özelliklerinden biri. Burada FortiGate önem taşıyor. Uygulamamızı 2019 itibariyle tamamladık. Mevcut topolojimizi şu anda Civil’in mağaza ve şubelerinde kullanıyoruz. SD-WAN, yazılım tabanlı bir sistem olmasından dolayı esnek bir platform sağlıyor, bütünleşik mimarinin kapısını açıyor. IoT, yazıcılar, access point’ler gibi birden fazla cihazın olduğu lokasyonları SD-WAN çatısı altında birleştiriyoruz. Arkada, FortiAnalyzer, FortiManager ile destekleyerek güvenliğini de sağlayabiliyoruz. Saniyeler içerisinde analizleri gerçekleştirerek mağazaların tüm yapısını değiştirebiliyoruz. FortiManager’da SD-WAN çerçevesinde tüm yazılımlar ve donanımlar yönetilebiliyor. Bu da hem insan kaynağı, hem efor, hem de odaklanma anlamında yaptığımız işe çok ciddi kazanç sağlıyor.” ## Haberin devamı: Cisco sunumu, 5G ve panel Haberin devamında, benden sonraki konuşmacıların sunumları yer alıyor. Cisco'dan Kubilay Akgül, “Buluşturan Köprü: SD-WAN” başlıklı sunumunda SD-WAN'ı ağ yönetiminde “evrimin üçüncü aşaması” olarak anlattı; merkezi yönetimi, altyapı ve servis sağlayıcıdan bağımsızlığı, hatların aktif-aktif kullanılmasını ve kontrol ile veri katmanlarının ayrılmasını SD-WAN'dan beklenen temel özellikler arasında saydı. GTENT Yönetim Kurulu Başkanı İlyas Kayaduman ise “Türkiye’de 5G Çalışmaları” başlıklı sunumunda yerli 5G altyapısı için yürütülen çalışmaları değerlendirdi. Etkinlik, “Akıllı Ağ Teknolojileri ve Veri Merkezlerinin Dönüşümü” başlıklı panelle tamamlandı. Habere başlığını veren sonuç da bu panelden çıktı: panelistlere göre SD-WAN yakın gelecekte bir standart hâlini alacak ve geniş tabanlı ağlar standart olarak SD-WAN temelli olacaktı. ## Bugünden bakınca Sunumdaki slaytta SD-WAN ihtiyacını dört başlıkla anlatmıştım: el ile yapılan operasyonlar, kötü kullanıcı deneyimi, yüksek WAN gideri ve güvenlik endişeleri. Bugün de bir SD-WAN projesinin gerekçesini bu dört başlıktan daha iyi özetleyen bir çerçeve bilmiyorum. Panelde dile getirilen öngörünün de büyük ölçüde karşılık bulduğunu düşünüyorum: çok lokasyonlu bir kurumda yeni bir geniş alan ağı projesi konuşulurken SD-WAN bugün bir seçenekten çok başlangıç noktası. Hizmet tarafında da MEF'in [MEF 70.1](https://www.mef.net/resources/mef-70-1-sd-wan-service-attributes-and-service-framework/) standardı SD-WAN hizmetinin özniteliklerini tanımlıyor. Bugün benzer bir proje yürütecek BT yöneticilerine üç not düşerim: 1. **Sıfır dokunuşla kurulum, şablon disiplini ister.** Cihazın kendi kendine kurulabilmesi için mağaza tiplerine göre standart yapılandırma şablonları ve güncel bir envanter gerekir. Şablonu olmayan lokasyon, sıfır dokunuşla kurulamaz. 2. **Aktif-aktif hat, ölçmeden verimli olmaz.** Trafiğin hangi hattan gideceğine, hattın gecikme ve paket kaybı gibi kalite ölçümlerine bakarak karar verilmelidir. FortiOS'ta bu iş [performans SLA'ları ve SD-WAN kurallarıyla](https://docs.fortinet.com/document/fortigate/7.4.4/administration-guide/19246/sd-wan) yapılır; kasa ve ödeme trafiği her zaman önceliklidir. 3. **Ağ artık cihazların da ağıdır.** Mağazadaki yazıcılar, erişim noktaları ve IoT cihazları aynı çatı altına girdiğinde bölütleme (segmentasyon) ve merkezi izleme zorunlu hâle gelir. IoT tarafındaki mimari ayrıntıları [IoT ve kamera analitiğini MQTT ile birleştirmek](https://www.abdulazizakyol.com/blog/iot-ve-kamera-analitigini-birlestirmek-mqtt-olay-tabanli-mimari/) yazısında anlattım. Aynı yıllarda veri merkezinde yürüttüğümüz [HPE SimpliVity projesi](https://www.abdulazizakyol.com/blog/hpe-simplivity-projemizin-basari-hikayesi/) ile mağaza ağındaki bu dönüşüm birbirini tamamlıyordu. Civil Mağazacılık dönemindeki projelerin ve ödüllerin tamamını kaynaklarıyla birlikte [Başarılar](https://www.abdulazizakyol.com/basarilar/) sayfasında topladım. ## Sık sorulan sorular ### Abdulaziz Akyol SD-WAN projesinde ne yaptı? Abdulaziz Akyol, Civil Mağazacılık'ın IT Müdürü olarak 2018'de başlayan ve 2019'da tamamlanan SD-WAN projesine liderlik etti. Projeyi Eylül 2020'de BThaber BTvizyon Dijital toplantısındaki açılış sunumunda anlattı; proje Teknoloji Kaptanları 2019'da "Yılın Operasyonel Yetkinlik Projesi" kategorisinde üçüncü oldu. ### SD-WAN nedir? SD-WAN (yazılım tanımlı geniş alan ağı), şube ve mağazaları birbirine bağlayan ağın donanımdan bağımsız, merkezi bir yazılım katmanıyla yönetildiği mimaridir. İnternet, MPLS ve mobil hatlar birlikte kullanılabilir; trafik uygulamaya ve hat kalitesine göre en uygun hatta yönlendirilir. MEF 70.1 standardı SD-WAN hizmetinin özniteliklerini ve hizmet çerçevesini tanımlar. ### Sıfır dokunuşla kurulum (zero touch) nedir? Sahaya gönderilen ağ cihazının, internete bağlandığı anda yapılandırmasını merkezi yönetim sisteminden kendiliğinden alması demektir. Civil'de FortiGate cihazı mağazanın interneti açıldıktan sonra tüm sistemi kendisi yapılandırıyordu; bu yüzden kurulum için mağazalara personel gönderilmiyordu. ### SD-WAN'da hatları aktif-aktif kullanmak ne sağlar? Yedek hat yalnızca arıza anında devreye girmek yerine ana hatla birlikte sürekli çalışır ve trafik iki hat arasında paylaştırılır. Böylece kapasite boşa harcanmaz, bir hat bozulduğunda ya da kalitesi düştüğünde trafik kesintisiz biçimde diğer hatta kayar. ## Kaynaklar 1. [BThaber — Yazılım tanımlı ağ, bir standart halini alacak (21 Eylül 2020)](https://bthaber.com/haberler/yazilim-tanimli-ag-bir-standart-halini-alacak) 2. [MEF (Mplify Alliance) — MEF 70.1 SD-WAN Service Attributes and Service Framework](https://www.mef.net/resources/mef-70-1-sd-wan-service-attributes-and-service-framework/) 3. [Fortinet Document Library — FortiOS 7.4.4 Administration Guide: SD-WAN](https://docs.fortinet.com/document/fortigate/7.4.4/administration-guide/19246/sd-wan) --- Abdulaziz Akyol, CX Teknoloji'nin (yapay zekâ, görüntü işleme ve IoT) kurucusudur. Asıl sürüm: https://www.abdulazizakyol.com/blog/yazilim-tanimli-ag-bir-standart-halini-alacak/